Nieuws Passend Onderwijs

Kans op goed afstemmen onderwijs en zorg was nog nooit zo groot

[blog Albert Boelen op kennisnetjeugd.nl]


Zeuren en klagen kan een functie hebben, dat weet ik als boerenzoon. Boeren luchten graag hun hart over het weer, maar ze komen uit de problemen door hard te werken. Ook in passend onderwijs en zorg is er altijd reden tot klagen. Maar ook daar geldt dat klagen ons niet verder helpt. Volg het voorbeeld van de boeren en ga aan de slag! Experimenteer en wees niet te bang om te ontdekken waar de grenzen van de nieuwe regelgeving liggen.

Het is waar, met de invoering van passend onderwijs kregen scholen een zorgplicht, maar toch zijn er nog te veel 'thuiszitters'. Schoolbesturen zijn verenigd in samenwerkingsverbanden, maar de samenwerking tussen regulier en speciaal onderwijs (pdf) gaat soms nog moeizaam. Ondanks de ambitie om zorg en onderwijs dichter op leerlingen te organiseren, loopt de afstemming daarvan nog niet optimaal. Centrale indicaties zijn verdwenen in het onderwijs, maar samenwerkingsverbanden blijven hangen in discussies over wat een leerling nodig heeft en wat dat kost, en sommige samenwerkingsverbanden voeren nieuwe indicatieprocedures in.

Een echt drempelloze toegang tot onderwijs en zorg is er nog niet en de afweging of een samenwerkingsverband de leerling kan bieden wat nodig is, speelt nog een grote rol. Ouders kunnen ondersteuning krijgen, bezwaar maken en in beroep gaan, maar échte samenwerking met ouders is er nog niet. Het regulier onderwijs probeert meer ondersteuning te bieden, maar het aanbod aan specialistische voorzieningen in zorg en onderwijs, vaak bovenregionaal, dreigt te verschralen. Gespecialiseerde medische zorg en verpleging, maar ook passend onderwijs, zijn niet goed afgestemd op de andere transities in het sociaal domein.
 
Het is allemaal waar, evenals het feit dat we nog maar net aan de gang zijn en dat nu al kinderen en ouders aan het kortste eind trekken. We verbouwen een schip op volle zee. Maar klagen helpt niet.
 
Nieuw zorglandschap
De tijd is rijp om echt iets te maken van de transities in het sociale domein. Gemeenten werken aan een nieuw zorglandschap, samenwerkingsverbanden denken over kinderen na, de overheid werkt aan soepeler regelgeving. Iedereen weet dat de winst van passend onderwijs terecht moet komen bij kinderen, bij gezinnen, bij leerkrachten en bij scholen. Neem het voortouw, maak praktische afspraken, doe iets. Centrale vraag moet nu zijn: 'Wat heeft dit kind of deze jongere van ons nodig?' Zorg in de school of onderwijs in de zorg moet eigenlijk normaal zijn. Ontwikkelen en leren moet voor elk kind mogelijk zijn. Een sociaal-psychiatrisch verpleegkundige in een schoolklas moet niks bijzonders meer zijn. Ouders, gemeenten en scholen bieden samen een 'arrangement' voor elk kind. De inspecties in de zorg en het onderwijs werken samen. Zo ontstaat een integrale aanpak. Het kán niet alleen; het moet nu ook!
 
Nek uitsteken
Veel hangt ervan af hoe we omgaan met de nieuwe regelgeving. En vooral of we bereid zijn om onze nek uit te steken. Om samen te werken met en te vertrouwen op nieuwe partners. Om hier en daar in te leveren. Om financiering te regelen. Om in te gaan tegen bestaand beleid. En vooral: om te experimenteren op kleine schaal. Wetten volgen uiteindelijk altijd de ontstane werkelijkheid - laten we niet wachten op de regelgeving. Jeugdhulp- en jeugd-ggz-instellingen, scholen, ouders: neem het voortouw, maak praktische afspraken, doe iets. De kinderen verdienen het en de kansen om onderwijs en zorg goed voor hen te regelen zijn nog nooit zo groot geweest!