Nieuws Expertise

Leerklimaat in klas beïnvloedt radicalisering

Geradicaliseerde jongeren hebben als overeenkomst dat zij zich achtergesteld, onheus bejegend en boos voelen.  Ze voelen zich buiten de maatschappij staan en zijn geneigd eerder naar hun peers te luisteren dan naar de politie, hulpverleners of andere instanties. Crimineel gedrag ligt dan al snel op de loer.

Met name jongeren met een lichte verstandelijke beperking vormen een risicovolle groep. Er is echter hoop: een positief leerklimaat in de klas kan de ontwikkeling van jongeren op een positieve manier beïnvloeden, zo blijkt uit onderzoek onder leiding van lector Peer van der Helm van de Hogeschool Leiden.

Zo’n 784 leerlingen van scholen voor voortgezet speciaal onderwijs (vso) met een gemiddelde leeftijd van 15 jaar, deden mee aan een onderzoek dat wilde nagaan in hoeverre het klimaat in de klas samenhangt met gevoelens van afwijzing door de maatschappij, externaliserend probleemgedrag en criminele cognities.

Die relatie blijkt er wel degelijk te zijn. Het totale leerklimaat in de klas hangt significant samen met het gevoel van afwijzing door de maatschappij: een hoge mate van ondersteuning door de docent, positieve omgang met mede-leerlingen, het idee hebben vooruit te gaan op school en een positieve leeratmosfeer, geeft minder gevoelens van buitengesloten voelen. De docent heeft een sleutelrol: zijn ondersteunende en responsieve houding leidt zelfs tot een significante afname van ervaren afwijzing door de maatschappij en van criminele cognities. Overigens is het gevoel van afwijzing significant groter onder allochtone jongeren in vergelijking met autochtone jongeren.

Dit wetende: wat kan gedaan worden om het schoolklimaat in het vso te verbeteren? Alweer: de docent heeft hier een sleutelrol. De onderzoekers geven de volgende aanbevelingen:

  • Begeleid docenten zodat ze hun taak beter aankunnen en neem in de toekomst alleen heel goede docenten aan (hoeven niet per se gestudeerden te zijn);
  • Stem het leren af op de capaciteiten en interesses van de leerlingen;
  • Ga als samenleving een concrete verbinding aan met het vso om voor hun leerlingen plekken te creëren in de vorm van begeleide stages, werkervaringsplaatsen en echt werk op hun niveau.