Nieuws Algemeen

Column: Laat expertise sbo niet verloren gaan

Het is in het onderwijs vergeven van de afkortingen, maar sbo moet onderhand toch iedereen wel vertrouwd in de oren klinken. Overigens is dat niet altijd het geval. Wanneer je aan een buitenstaander uit gaat leggen hoe het speciaal onderwijs in elkaar steekt, is het sbo daarin steeds een lastig element: het staat voor speciaal basisonderwijs, maar het valt niet onder het speciaal onderwijs. Leg dat dan nog maar eens uit.

Het sbo is ten tijde van Weer Samen Naar School (WSNS) het alternatief geworden voor de in diezelfde tijd opgeheven lom- en mlk-scholen; scholen voor respectievelijk kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden en moeilijk lerende kinderen. Bent u er nog? Deze leerlingen werden bij Weer Samen Naar School geacht ‘gewoon’ naar de reguliere basisschool te kunnen, een vroege voorloper dus van Passend Onderwijs, dat WSNS.

Achter-de-tekentafel-bedacht systeem
Overigens lukte dat voor een deel. Maar, o wonder, niet iedere leerling bleek in dit achter-de-tekentafel-bedachte systeem te passen: de lom- en mlk scholen waren weliswaar opgeheven en verdwenen, maar de wellicht beoogde gedachte dat daarmee ook alle betreffende leerlingen van hun kwaal genezen waren bleek niet op te gaan. Om hen niet te laten verzuipen in dit systeemdenken werd het speciaal basisonderwijs in het leven geroepen: binnen een samenwerkingsverband van basisscholen één basisschool met kleinere klassen en speciale aandacht voor de leerlingen die niet helemaal mee konden komen in het tempo van de reguliere basisschool.

Ondersteuningsbehoefte
Het onderscheid tussen het so en het sbo zit voor een groot deel in de aard van de ondersteuningsbehoefte van de leerlingen: binnen het so is die over het algemeen wat intensiever dan binnen het sbo. Met de komst van passend onderwijs werden de lijnen tussen het so en sbo diffuser, met verschillende gevolgen. In sommige samenwerkingsverbanden besloot men de sbo’s op te heffen en de leerlingen en bijbehorende expertise in de reguliere basisscholen onder te brengen. Ergens anders zag je het sbo qua doelgroep steeds dichter tegen het so aanschurken met alle consequenties vandien.

De handen ineen slaan
Het is met name deze onduidelijkheid én de dreigende verdamping van de sbo-expertise geweest die de landelijke verenigingen LECSO en SBOwerkverband hebben doen besluiten om de handen ineen te slaan. Niet om daarmee een blok te vormen tegen het reguliere basisonderwijs, zoals sommige complotdenkers wel eens willen suggereren, maar om de expertise van het so en het sbo te kunnen behouden, te kunnen delen en te kunnen borgen. Op termijn denken we hiermee de schotten tussen het so en sbo te kunnen laten verdwijnen en ruimte te geven voor scholen voor gespecialiseerd onderwijs, waarin een breed gedifferentieerd onderwijsaanbod het leidende principe is en niet de etiketjes van leerlingen.  

Wim Ludeke, voorzitter LECSO